Page 193 - Demo

Bosnj%u00eb-Hercegovina p%u00ebrb%u00ebhej nga tri grupe popullsie: mysliman%u00ebt, serb%u00ebt dhe kroat%u00ebt, ku asnj%u00eb prej tyre nuk p%u00ebrb%u00ebnte shumic%u00ebn. Udh%u00ebheqja boshnjake shpalli pavar%u00ebsin%u00eb e republik%u00ebs n%u00eb mars 1992, nd%u00ebrsa serb%u00ebt e Bosnj%u00ebs shpall%u00ebn pavar%u00ebsin%u00eb e territoreve t%u00eb kontrolluara prej tyre dhe vendos%u00ebn n%u00ebn rrethim Sarajev%u00ebn. Kjo sh%u00ebnoi fillimin e luft%u00ebs n%u00eb Bosnj%u00eb, q%u00eb do t%u00eb zgjaste deri n%u00eb vitin 1995 dhe do t%u00eb ishte lufta m%u00eb e p%u00ebrgjakshme n%u00eb Evrop%u00eb, qysh nga Lufta II Bot%u00ebrore. Lufta do t%u00eb mbyllej zyrtarisht me Konferenc%u00ebn e Dejtonit (SHBA). Ajo la pas qindra mij%u00ebra t%u00eb vrar%u00eb, t%u00eb dhunuar dhe shum%u00eb d%u00ebme materiale. Shp%u00ebrngulja masive e popullsis%u00eb (%u201cspastrim etnik%u201d) u p%u00ebrdor gjer%u00ebsisht n%u00eb luft%u00ebrat n%u00eb territorin e ish-Jugosllavis%u00eb. Akti i fundit i shp%u00ebrb%u00ebrjes s%u00eb Jugosllavis%u00eb u luajt n%u00eb Kosov%u00eb. Qysh prej vitit 1981, Kosova jetonte n%u00eb shtetrrethim, ku heqja e lirive dhe shkelja e t%u00eb drejtave t%u00eb njeriut dhe ato komb%u00ebtare ishin n%u00eb rend t%u00eb dit%u00ebs. N%u00eb vitin 1996, populli shqiptar filloi luft%u00ebn e armatosur p%u00ebr %u00e7lirim komb%u00ebtar dhe formoi Ushtrin%u00eb %u00c7lirimtare t%u00eb Kosov%u00ebs. Regjimi serb u p%u00ebrgjigj me dhun%u00eb dhe terror t%u00eb pashembullt, duke shkaktuar mij%u00ebra t%u00eb vrar%u00eb, t%u00eb plagosur, t%u00eb dhunuar, si dhe mbi 1 milion refugjat%u00eb q%u00eb u shp%u00ebrngul%u00ebn n%u00eb vendet fqinj%u00eb. Kjo luft%u00eb p%u00ebrfundoi me bombardimet e NATO-s n%u00eb vitin 1999 dhe me t%u00ebrheqjen e ushtris%u00eb serbe nga Kosova. N%u00eb vitin 2008, Kosova shpalli pavar%u00ebsin%u00eb nga Serbia.K%u00ebto konflikte nxor%u00ebn n%u00eb pah pasojat shkat%u00ebrruese t%u00eb nacionalizmit ekstrem, dhun%u00ebs dhe munges%u00ebs s%u00eb dialogut. N%u00eb k%u00ebt%u00eb kontekst, %u00ebsht%u00eb me r%u00ebnd%u00ebsi t%u00eb kuptohen vuajtjet e t%u00eb gjitha komuniteteve t%u00eb prekura, pa justifikuar dhun%u00ebn.Gjat%u00eb konfliktit n%u00eb Bosnj%u00eb, 6 prill 19924P%u00ebr m%u00eb shum%u00eb informacion hulumtoni:%u2022 Open Access Primary Sources for Soviet History (Harvard) https://dccollection.share.library.harvard.edu/openaccess?utm_source%u2022 National Security Archive %u2013 %u201cThe End of the Soviet Union 1991%u201d https://nsarchive.gwu.edu/briefing-book/russia-programs/2021-12-21/end-soviet-union-1991?utm_source%u2022 U.S. State Department %u2013 The Breakup of Yugoslavia, 1990%u20131992 https://history.state.gov/milestones/1989-1992/breakup-yugoslavia?utm_source%u2022 World History Commons %u2013 Collapse of Yugoslavia Teaching Module https://worldhistorycommons.org/long-teaching-module-collapse-yugoslavia?utm_sourceMendoni si historian%u00eb: %u2022 Gjat%u00eb luft%u00ebs n%u00eb ish-Jugosllavi u pa nj%u00eb p%u00ebrdorim masiv i %u201cspastrimit etnik%u201d dhe dhun%u00ebs ndaj popullsis%u00eb civile. %u2022 Sqaroni kuptimin e k%u00ebtij termi. Bazuar n%u00eb njohurit%u00eb tuaja, jepni shembuj konkret%u00eb t%u00eb zbatimit t%u00eb k%u00ebtij instrumenti dhune.Vler%u00ebsoni njohurit%u00eb tuaja%u2022 P%u00ebrshkruani gjendjen n%u00eb Bashkimin Sovjetik n%u00eb prag t%u00eb shp%u00ebrb%u00ebrjes s%u00eb tij.%u2022 Gjykoni mbi shkaqet e rritjes s%u00eb frym%u00ebs nacionaliste n%u00eb Evrop%u00ebn Lindore postkomuniste.%u2022 Sqaroni p%u00ebrpjekjet e qarqeve konservatore komuniste p%u00ebr pengimin e shp%u00ebrb%u00ebrjes s%u00eb Bashkimit Sovjetik.%u2022 Analizoni shkaqet e shp%u00ebrb%u00ebrjes s%u00eb Jugosllavis%u00eb si shtet shumetnik.%u2022 Si mund t%u00eb kuptohen p%u00ebrvojat e qytetar%u00ebve t%u00eb zakonsh%u00ebm gjat%u00eb luft%u00ebrave t%u00eb viteve 1990?%u2022 %u00c7far%u00eb m%u00ebsimesh mund t%u00eb nxirren nga historia e Jugosllavis%u00eb p%u00ebr bashk%u00ebjetes%u00ebn dhe paqen n%u00eb shoq%u00ebrit%u00eb e sotme shum%u00ebkulturore?Hulumtoni dhe diskutoni191